بن صوحان كشته شد كه در سلك صحابهء رسول انتظام داشت و آن حضرت در حقّ او فرموده كه : هركه دوست دارد كه بر مردى نظر كند كه بعضى از اعضاى او پيش از وى به بهشت خواهد رفت ، در زيد بن صوحان نظر كند كه بعضى از اعضاى او پيش از وى به بهشت خواهد رفت . و حال آنكه يك دست او در محاربهء قادسيهء مقطوع گشته بود . صدّيقه گفت : ( او هزار جا مرحوم است . ) « 1 » خالد گفت : آيا ايزد تعالى اين دو طايفه را كه در روى هم شمشير كشيدند در يك مكان جمع كند ؟ عايشه گفت : قدرت سبحانى از هرچه تصوّر كنيد وسيع‌تر است و هيچ‌كس را در افعال او چون و چرا نيست . خالد از استماع اين سخن رأى عايشه را ضعيف شمرده از متابعت او پشيمان شد و دست در عروة الوثقاى متابعت امير زد و در جنگ صفّين به تدارك مافات قيام نمود . و در روضة الصفا از شعبى مروى است كه در روز جنگ جمل مروان و عمرو بن عثمان بن عفّان و برادرش سعيد و عمرو بن العاص را اسير كرده به نظر حضرت رسانيدند . عمّار بن ياسر گفت : يا امير المؤمنين اين جماعت را گردن بايد زد . آن حضرت فرمود : اسيران اهل قبله را نمىكشيم وقتى كه پشيمان شوند . و روايتى آنكه چون چشم امير المؤمنين بر مروان افتاد فرمود : اگر خلق ربع مسكون اتفاق نمايند ، زيادتى ناخن مروان را از وى نتوانند گرفت . و او را گفت : از اولاد تو امّت را آفات خواهد رسيد . و اين سخن مشعر به حكومت اولاد آن سرخيل عناد بود . القصّه ، امير المؤمنين بعد از اختصاص فتح و ظفر امر فرمود تا كشتگان را دفن كنند « 2 » و لشكر نصرت‌اثر از غنايم اسلحه و دواب را تصرّف نموده [ 41 ب ] اقمشه و امتعه در جامع بصره جمع نمايند . و اشارهء علّيه صادر شد به آنكه منادى ندا كند كه هركس متاع خود را بشناسد و ثابت كند در حيطهء تصرّف و حوزه تملّك خود درآورد . و مدعاى لشكر ظفرمآل آنكه چون جانبازى نموديم آن اموال غنيمت ما باشد و [ بايد ] ميان ما قسمت يابد . شاه ولايت بعد از وقوف بر مدعاى ايشان فرمود : اموال ايشان شما را نشايد . گفتند : چون است خون ايشان ما را حلال و مال ايشان بر ما حرام و موجب اثم و جناح است ؟ حضرت فرمود كه : قتال با ايشان به حكم آيهء وافى هدايهء فَإِنْ بَغَتْ إِحْداهُما عَلَى الْأُخْرى . . . « 3 » - يعنى اگر خروج نمايد طايفه‌اى از مسلمانان بر امام وقت ، پس بكشيد ايشان را تا اطاعت و انقياد امام را كه عين

--> ( 1 ) . ق : ( او از مرحومان است . ) ( 2 ) . در خصوص برخورد على ( ع ) با جسد كشته‌شدگان در ميدان جنگ ؛ از جمله عبد اللّه بن خلف خزاعى ، عبد الرّحمن بن عتّاب بن اسيد ، كعب بن سور و عبد اللّه بن مقداد - جمل ، ص 235 به بعد ؛ نيز نهج البلاغه ، ترجمهء دكتر سيد جعفر شهيدى ، ص 251 ، خطبهء 219 . ( 3 ) . حجرات ، 9 .